Je kent het vast. Een gesprek, een verjaardag, een dag vol mensen. En daarna ben je op. Niet een beetje moe, maar echt leeg. Alsof je iedereens gevoelens de hele dag hebt zitten dragen.
Je denkt dan al snel: ik ben gewoon te gevoelig. En deels klopt dat, je hebt een gevoelig zenuwstelsel en pikt meer op dan de meeste mensen. Dat blijft, gelukkig maar, want het is ook je kracht.
Maar dat constante leeggezogen gevoel hoort daar niet automatisch bij. Dat komt door vijf valkuilen waar je als hoogsensitief mens zomaar in stapt, zonder dat je het doorhebt. En bij elke valkuil lekt er energie weg.
Als je ze leert herkennen, kun je je energie steeds vaker bij jezelf houden. Voelen wat er speelt, zonder erin te verdrinken. Hier zijn ze.
Valkuil 1: Je zit in de energie van de ander en verwart die met je eigen gevoel
Je voelt onrust, spanning of verdriet, en gaat er automatisch van uit dat het van jou is. Maar vaak is het de energie van de ander die je hebt opgepikt.
Check bij jezelf: waar zit je eigenlijk met je aandacht? Op het moment dat je niet in je eigen lichaam zit, maar met je gevoel helemaal bij de ander, raak je het contact met jezelf kwijt. En dan gaat het lekken.
Zie het als een telefoon die uit de lader is geschoten. Zolang je in contact blijft met je eigen energieveld en je eigen gevoelens, zit de stekker in het stopcontact en blijft er energie doorstromen. Je blijft gevoed. Maar op het moment dat je helemaal in de ander zit en niet meer in jezelf, trek je je eigen stekker eruit. En dan loop je langzaam leeg, zonder dat je doorhebt waar het weglekt.
Wat je in plaats daarvan kunt doen: breng de focus terug naar jezelf. Voel je voeten op de grond, je adem, je eigen lijf. Vraag jezelf: is dit gevoel van mij, of pik ik het op? Alleen die vraag stellen steekt de stekker er alweer een stukje in.
Valkuil 2: Je zit in irritatie en oordeel
Klaagt de ander de hele tijd? Of doet diegene iets wat precies in jouw allergie zit? Dan schiet je makkelijk in oordeel. En oordelen kost energie, meer dan je denkt.
Besef je dat je waarschijnlijk het beschermmechanisme van de ander ziet. Dat gedrag waar jij je aan stoort, heeft die persoon op dit moment misschien even nodig.
Wat je in plaats daarvan kunt doen: benader de ander vanuit liefde. Gun de ander om even te spuien of bijvoorbeeld op te scheppen, en besluit zelf om niet mee te gaan in de negativiteit. Je hoeft het niet over te nemen. Je mag ernaast blijven staan met een neutrale houding.
Valkuil 3: Je zit in medelijden in plaats van medeleven
Vind je de ander zielig? Bloedt je hart en neem je zijn of haar probleem mee naar huis? Dan zit je in medelijden. (en daar zit niemand op te wachten...)
Medelijden kost je op twee manieren energie. Het gevoel zelf vreet al aan je, en daar komt bij dat je vaak de neiging krijgt om het voor de ander op te lossen. Je gaat mee-zorgen, mee-piekeren, thuis nog liggen malen over hoe het toch verder moet met die ander. Al dat zorgen en denken kost bakken energie, terwijl het probleem niet eens van jou is.
Onder dat medelijden zit namelijk nog iets: je vertrouwt er eigenlijk niet op dat de ander zich uiteindelijk wel redt. Daarmee zit je zelf in angst en wantrouwen. En je zet de ander neer als zwak, als iemand die het niet zelf kan.
Wat je in plaats daarvan kunt doen: schakel over van medelijden naar medeleven. Het verschil is klein in woorden en groot in wat het je kost. Bij medeleven leef je mee. Je kunt je verplaatsen in hoe naar of verdrietig de ander het heeft, en tegelijk vind je hem of haar niet zielig, omdat je weet dat diegene zichzelf uiteindelijk wel redt, alleen of door gepaste hulp in te schakelen. Je vertrouwt op de veerkracht van de ander. Je mag er zijn en meeleven, en tegelijk het probleem bij de ander laten. Dat scheelt je een hoop piekeren.
Valkuil 4: Je verliest jezelf en cijfert jezelf weg
Je stopt je eigen gevoel weg om er voor de ander te zijn. Je maakt jezelf klein. En dat is een lek, want om jezelf weg te cijferen moet je je eigen gevoel voortdurend onderdrukken. Onderdrukken kost energie. Het is alsof je de hele tijd een bal onder water probeert te houden: van buiten lijkt het rustig, maar ondertussen ben je continu bezig.
Wat hier omhoogkomt is meestal een gewone emotie die past bij wat er gebeurt. Boosheid omdat iemand over je grens gaat, verdriet omdat je iets mist, spanning omdat er te veel tegelijk op je afkomt. Dat zijn signalen van je lichaam waar je naar mag luisteren. Je energie gaat hier niet op aan het voelen zelf, maar aan het wegdrukken ervan.
Wat je in plaats daarvan kunt doen: ga na waar je gevoel over gaat en of het past bij wat er nu gebeurt. Als het past, handel er dan naar. Stop bijvoorbeeld je boosheid niet weg, maar stel een gezonde grens. Laat zien dat je geraakt bent. Stel je kwetsbaar op, of vraag om hulp. Jezelf serieus nemen is geen egoïsme, het is zelfrespect. En het scheelt je de energie die het onderdrukken je anders kost.
Valkuil 5: Je drukt oud zeer weg of je overreageert
Soms word je geraakt omdat er oud zeer naar boven komt. De ander zegt of doet iets, en het triggert iets van vroeger.
Het verschil met valkuil 4 zit in waar je energie heen gaat. Bij valkuil 4 komt er een gewone emotie omhoog die past bij de situatie, en ben je vooral kwijt aan het wegdrukken ervan. Hier wordt een oude wond opnieuw geactiveerd. Dan komt er veel meer emotie omhoog dan de situatie vraagt, en alleen dat voelen kost al bakken energie. Een combinatie komt het vaakst voor: de oude wond wordt actief, en vervolgens probeer je dat hele pakket ook nog eens weg te drukken. Dubbel lek.
Je wilt het niet wegdrukken, want dat kost je bakken energie, precies zoals het onderdrukken van je gevoel. Maar je wilt het ook niet op zijn beloop laten en meteen handelen naar je trigger, want dan is de kans groot dat je overreageert. En dat doet vaak meer kwaad dan goed.
Er is dus maar één weg die je energie oplevert in plaats van kost: de oude wond helen die onder de trigger zit. Dat is innerlijk kind werk. Als die wond heelt, verliest de trigger zijn grip. En dan reageer je niet meer vanuit vroeger, maar vanuit nu.
Wat je in plaats daarvan kunt doen: herken dat er iets ouds wordt geraakt, en ga daarmee aan de slag in plaats van het weg te drukken of je erdoor te laten meeslepen. Werken aan jezelf is hier geen luxe, het is precies wat het lek dichtmaakt.
Tot slot
Vijf valkuilen, en wat ze gemeen hebben: je energie stroomt naar buiten in plaats van dat je hem bij jezelf houdt. Niet omdat er iets mis is met jouw gevoeligheid, maar omdat niemand je ooit heeft laten zien hoe je ermee omgaat.
Het goede nieuws: dit is te leren. Hoe vaker je deze valkuilen bij jezelf herkent, hoe vaker je op tijd je eigen stekker er weer in zet. En dan houd je energie over. Voor de mensen en de dingen waar jij van houdt.
Kies er voor deze week eens één uit. Degene waarbij je dacht: oeps, die ken ik. En let er gewoon op als het gebeurt. Meer hoeft nog niet, zien is het begin.
Wil je beter leren om te gaan met je hooggevoeligheid? Dan is het HSP Jaarprogramma wat voor jou!
